‘महिलालाई सहयोगको पात्र होइन, आर्थिक विकासको नेतृत्वकर्ता बनाउनुपर्छ’—हिमानी डिसी
घोराही, २४ साउन ।
महिलालाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर, उद्यमशील र व्यवसायी बनाउने उद्देश्यसहित अघि बढाइएको ‘घोराही बनाऔँ अभियान’को योजनामा व्यवसायी हिमानी डिसीले आफ्नो साथ र समर्थन रहने बताएकी छन्।
महिला सशक्तीकरणको कुरा गर्दा अधिकार र अवसरमा मात्र सीमित नभई महिलालाई आर्थिक रूपमा सक्षम र आत्मनिर्भर बनाउनेतर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने डिसीको भनाइ छ। क्षमता र सीप हुँदाहुँदै पनि आर्थिक अवसरबाट टाढा रहेका महिलालाई उद्यम तथा व्यवसायसँग जोड्नु आजको आवश्यकता भएको उनले बताइन्।
‘घोराही बनाऔँ अभियान’ले महिलालाई उद्यमी र व्यवसायी बनाउने सोच अघि बढाउनु सकारात्मक र स्वागतयोग्य पहल भएको उनले बताइन्। उनका अनुसार विकास भनेको सडक, भवन तथा भौतिक संरचना निर्माण मात्र होइन, नागरिकलाई सक्षम, आत्मनिर्भर र उत्पादनशील बनाउनु पनि हो।
“महिलाको आर्थिक सशक्तीकरणबिना समृद्ध घोराहीको परिकल्पना पूर्ण हुन सक्दैन,” उनले भनिन्।
महिलामा उद्यमशीलता विकास गर्न उनीहरूको क्षमता र रुचि पहिचान गरी सीप, पूँजी, प्रविधि र बजारमा पहुँच स्थापित गर्नुपर्ने डिसीको धारणा छ। सिलाइ–कटाइ, कृषि तथा पशुपालन, खाद्य प्रशोधन, हस्तकला, सौन्दर्य व्यवसाय, होटल तथा पर्यटन, घरेलु उद्योगदेखि डिजिटल व्यवसायसम्म महिलाका लागि विभिन्न क्षेत्रमा राम्रो सम्भावना रहेको उनले बताइन्।
तर सम्भावना हुँदाहुँदै पनि आवश्यक ज्ञान, लगानी र बजारको अभावका कारण धेरै महिला व्यवसायमा प्रवेश गर्न नसकेको उनले बताइन्। त्यसैले अभियानले सीपमूलक तालिमसँगै व्यवसाय परामर्श, सहुलियतपूर्ण ऋण, बजार व्यवस्थापन र प्रविधिको प्रयोगसम्बन्धी सहयोगलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उनको सुझाव छ।
डिसीका अनुसार महिलालाई उद्यमशील बनाउने कार्यक्रम केवल तालिम दिनेमा सीमित हुनुहुँदैन। तालिमपछि उत्पादन कसरी गर्ने, लागत कसरी घटाउने, मूल्य निर्धारण कसरी गर्ने, ब्रान्ड कसरी निर्माण गर्ने, सामाजिक सञ्जालमार्फत बजार कसरी खोज्ने र उत्पादित वस्तुलाई बजारसम्म कसरी पुर्याउने भन्ने विषयमा व्यावहारिक सहयोग आवश्यक छ।
“तालिमदेखि बजारसम्मको सम्पूर्ण श्रृंखला निर्माण गर्न सके मात्र महिला उद्यमशीलता कार्यक्रम प्रभावकारी बन्न सक्छ,” उनले भनिन्।
महिलालाई व्यवसायमा अगाडि बढाउँदा त्यसको प्रभाव परिवार र समुदायको अर्थतन्त्रमा समेत पर्ने उनले बताइन्। एउटा महिला उद्यमी बन्दा परिवारको आम्दानी बढ्नुका साथै रोजगारी सिर्जना हुने र स्थानीय उत्पादनले बजार पाउने उनको भनाइ छ।
घोराहीमा उत्पादित वस्तुलाई स्थानीय बजारमै प्राथमिकता दिने, महिला उद्यमीका उत्पादनका लागि बिक्री केन्द्र निर्माण गर्ने, डिजिटल बजार विस्तार गर्ने तथा स्थानीय उत्पादनलाई बाह्य बजारसँग जोड्ने काममा पनि अभियानले भूमिका खेल्न सक्ने उनले बताइन्।
“महिला उद्यमी, स्थानीय उत्पादन, स्थानीय रोजगारी र स्थानीय समृद्धिबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाउन सकियो भने घोराहीको अर्थतन्त्रलाई थप गतिशील बनाउन सकिन्छ,” उनले भनिन्।
व्यवसायीका रूपमा महिलामा रहेको क्षमता, सिर्जनशीलता र मेहनतलाई आफूले नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाएको उल्लेख गर्दै डिसीले उचित अवसर र वातावरण पाए महिलाहरू सफल व्यवसायी मात्र नभई रोजगारी सिर्जना गर्ने उद्यमीसमेत बन्न सक्ने बताइन्।
“महिलालाई उद्यमी र व्यवसायी बनाउने ‘घोराही बनाऔँ अभियान’को योजनामा म पनि साथमा छु,” उनले भनिन्।
महिलालाई सहयोगको पात्रका रूपमा मात्र नभई आर्थिक विकासको नेतृत्वकर्ताका रूपमा स्थापित गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै उनले महिलाको सीप, श्रम र सिर्जनशीलतालाई उत्पादनसँग जोड्न सके आत्मनिर्भर परिवार र समृद्ध घोराही निर्माणको आधार बलियो हुने बताइन्।
महिला उद्यमशीलताको विकासका लागि स्थानीय सरकार, निजी क्षेत्र, सहकारी, वित्तीय संस्था तथा अन्य सरोकारवाला निकायबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ। सक्षम महिला, सफल व्यवसाय र आत्मनिर्भर परिवार नै समृद्ध घोराही निर्माणको महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने डिसीको विश्वास छ।
