नरैनापुरमा पहिलो व्यावसायिक प्रमाणपत्र PAN जारी गर्दै करदाता सेवा केन्द्रबाट औपचारिक रूपमा कर सेवा सुरु

नरैनापुर,११  बाँके। बाँकेको नरैनापुर गाउँपालिकामा करदाता सेवा केन्द्रमार्फत औपचारिक रूपमा कर सेवा सुरु भएको छ। सेवा शुभारम्भसँगै गाउँपालिकामा पहिलो व्यावसायिक स्थायी लेखा नम्बर (PAN) प्रमाणपत्र जारी गरिएको छ। स्थानीय स्तरमै करसम्बन्धी सेवा उपलब्ध हुन थालेपछि व्यवसायी तथा करदातालाई करसम्बन्धी कामका लागि नेपालगन्ज धाउनुपर्ने बाध्यता कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

कर सेवा शुभारम्भको अवसरमा गाउँपालिका वडा नं. २, बेउचहवास्थित मदिना परफ्युम एण्ड जनरल स्टोर की सञ्चालक जन्नतुल पठानिनलाई पहिलो व्यावसायिक PAN प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरिएको हो। गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नवराज वली र करदाता सेवा केन्द्रका शाखा प्रमुख मुकद्दर अली मुकेरीले संयुक्त रूपमा प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरेका थिए ।

यससँगै नरैनापुरमा स्थानीय व्यवसायीलाई कर प्रणालीसँग जोड्ने तथा व्यवसायलाई कानुनी रूपमा दर्ता गरी सञ्चालन गर्ने वातावरण निर्माण गर्न महत्त्वपूर्ण पहल भएको छ।

स्थानीय व्यवसायीलाई सहज, समय र खर्चको बचत

यसअघि व्यावसायिक PAN लिन तथा विभिन्न करसम्बन्धी सेवा प्राप्त गर्न नरैनापुरका व्यवसायीले नेपालगन्जसम्म पुग्नुपर्ने अवस्था थियो। स्थानीय स्तरमै कर सेवा उपलब्ध भएपछि PAN दर्ता, करदाता पहिचान तथा अन्य उपलब्ध करसम्बन्धी सेवाका लागि लाग्ने समय, यातायात खर्च र झन्झट कम हुने विश्वास गरिएको करदाता सेवा केन्द्रका शाखा प्रमुख मुकद्दर अली मुकेरीको भनाई छ ।

विशेषगरी साना तथा मझौला व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका व्यापारी, पसल सञ्चालक, सेवा प्रदायक र नयाँ व्यवसाय सुरु गर्न चाहने उद्यमीलाई यस सेवाले सहजता प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। गाउँमै सेवा उपलब्ध हुँदा करसम्बन्धी जानकारी लिन र आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न पनि व्यवसायीलाई सहयोग पुग्नेछ।

वैधानिक व्यवसाय विस्तार र करदाता सङ्ख्या बढ्ने अपेक्षा

नरैनापुर गाउँपालिकामा साना पसल, किराना तथा जनरल स्टोर, कपडा, कस्मेटिक, निर्माण सामग्री, कृषि सामग्री र विभिन्न सेवा व्यवसाय सञ्चालनमा छन्। तर व्यवसाय सञ्चालन गर्ने सबै व्यक्ति वा प्रतिष्ठान सम्बन्धित निकायमा दर्ता भएर कर प्रणालीमा आबद्ध छन् वा छैनन् भन्ने विषयमा यकिन तथ्याङ्क आवश्यक छ।

स्थानीय स्तरमै कर सेवा सुरु भएपछि व्यवसाय दर्ता तथा PAN लिन इच्छुक व्यवसायीको सङ्ख्या बढ्न सक्ने देखिन्छ। व्यवसायीलाई दर्ता प्रक्रिया, PAN को महत्त्व, कर विवरण बुझाउने प्रक्रिया र प्रचलित कानुनी व्यवस्थाबारे जानकारी गराउन सकेमा अनौपचारिक रूपमा सञ्चालन भइरहेका व्यवसायलाई समेत क्रमशः औपचारिक अर्थतन्त्रमा ल्याउन सहयोग पुग्नेछ।

व्यवसायलाई कानुनी रूपमा दर्ता गरी सञ्चालन गर्दा व्यवसायीको पहिचान स्थापित हुनुका साथै कारोबारको अभिलेख राख्न, व्यावसायिक विश्वसनीयता बढाउन र आवश्यकताअनुसार बैंकिङ तथा अन्य औपचारिक सेवा लिन सहज हुन सक्छ। यसले स्थानीय उद्यमशीलता विकास र व्यवसायमैत्री वातावरण निर्माणमा समेत योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको करदाता सेवा केन्द्रका शाखा प्रमुख  अलीले बताए।

करदाता बढेसँगै राजस्व सङ्कलनमा पनि सुधारको सम्भावना

स्थानीय स्तरमा कर सेवा सुरु हुनुको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष करदाता सङ्ख्या विस्तार र कर प्रणालीप्रतिको सचेतना वृद्धि हो। करदाता सङ्ख्या बढ्दै जाँदा करको दायरामा थप व्यवसाय तथा आर्थिक कारोबार समेटिन सक्ने सम्भावना रहन्छ। यसबाट सम्बन्धित कानुनअनुसार सङ्घीय तथा स्थानीय तहको राजस्व प्रणालीमा सकारात्मक योगदान पुग्न सक्छ।

यद्यपि, व्यावसायिक PAN जारी हुनु र गाउँपालिकाको आन्तरिक राजस्व स्वतः बढ्नु एउटै कुरा होइन। PAN तथा करसम्बन्धी सेवाको व्यवस्थापन, व्यवसायको प्रकृति, करदाताको कारोबार, लागू हुने करका नियम र कर अनुपालनको अवस्थाले वास्तविक राजस्वमा प्रभाव पार्छन्। त्यसैले सेवा सुरु भएपछि कति नयाँ करदाता थपिए, कति व्यवसाय औपचारिक रूपमा दर्ता भए र राजस्व सङ्कलनमा कस्तो परिवर्तन आयो भन्ने विषय तथ्याङ्कका आधारमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने हुन्छ।

यसका लागि करदाता सेवा केन्द्र, गाउँपालिका र सम्बन्धित निकायबीच समन्वय गरी व्यवसायीलाई नियमित रूपमा कर शिक्षा प्रदान गर्ने, दर्ता प्रक्रियाबारे जानकारी गराउने तथा कर विवरण बुझाउने विषयमा सहजीकरण गर्न सकेमा सेवा शुभारम्भको उपलब्धिलाई दीर्घकालीन परिणाममा रूपान्तरण गर्न सकिनेछ।

नरैनापुरको आर्थिक गतिविधिलाई औपचारिक बनाउने अवसर

स्थानीय तहमा करसम्बन्धी सेवा उपलब्ध हुनु प्रशासनिक सुविधाको विषय मात्र नभई स्थानीय आर्थिक गतिविधिलाई व्यवस्थित बनाउने अवसर पनि हो। व्यवसायीले सहज रूपमा सेवा पाउने, करसम्बन्धी दायित्व बुझ्ने र कानुनअनुसार व्यवसाय सञ्चालन गर्ने वातावरण बनेमा स्थानीय बजारको कारोबार थप व्यवस्थित हुन सक्छ।

यसले व्यवसायी र राज्यबीचको सम्बन्धलाई सहज बनाउनुका साथै कर प्रणालीप्रति विश्वास बढाउन पनि सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। त्यसका लागि सेवा केन्द्रले छिटो, सरल, पारदर्शी र सेवाग्राहीमैत्री सेवा दिनु आवश्यक हुनेछ।